Droogte

Het is droog. Ook in het gebied van waterschap Brabantse Delta. Door het warme weer en weinig regen is de hoeveelheid water in veel beken, sloten, rivieren en andere watergangen flink afgenomen. Er lijkt voorlopig nog geen einde te komen aan de droogteperiode. De regen die gevallen is, heeft maar beperkt voor verlichting gezorgd. Voor de poldergebieden langs de Steenbergsche Vliet is het onttrekkingsverbod opgeschort nadat de blauwalgconcentraties zijn gedaald. Het verbod voor de beregening van kapitaalintensieve teelten uit de Aa of Weerijs is eveneens opgeschort. De aanhoudende droogte heeft effect op de planten en dieren in ons gebied en daarmee ook op het werk van waterschap Brabantse Delta.

Het is belangrijk dat het waterpeil goed blijft, zodat planten en dieren in sloten, beken, rivieren en andere watergangen goed kunnen leven. Door een goed waterpeil blijven oevers en kaden langs de waterlopen sterk.

Neerslag

Van 1 april tot en met 30 september wordt in Nederland het gemiddelde neerslagtekort berekend over dertien meetstations (figuur 1). In deze grafiek toont de zwarte lijn het verloop van het neerslagtekort (mm) in de tijd.

Figuur 2 geeft een schatting van het potentieel neerslagoverschot in Nederland. Het potentieel neerslagoverschot is het verschil tussen de hoeveelheid gevallen neerslag en de berekende referentiegewasverdamping. Een negatief getal geeft een tekort aan, een positief getal een overschot.

Voor een vergroting van figuur 1 en 2 klikt u hieronder op de afbeelding.  

Figuur 1
Figuur 2

Hoe droog is het?

Het KNMI geeft aan dat dit jaar één van droogste jaren ooit gemeten is. De droogte van 1976 is het droogste jaar tot nu toe. In het gebied van waterschap Brabantse Delta is het niet alleen droog, ook is er weinig watertoevoer in een deel van ons gebied (zandgrond en hooggelegen gebied). Dit betekent dat beken, sloten, plassen en vennen droog komen te staan. Hierdoor hebben vissen en waterplanten het heel erg moeilijk.

Wat doet het waterschap?

Droogte is niet te voorkomen. Het waterschap heeft immers niet in de hand hoeveel neerslag er valt of hoe warm het is. Maatregelen die het waterschap neemt zijn gericht op het zo lang mogelijk vasthouden van water en het zo veel mogelijk voorkomen van waterkwaliteitsproblemen. Bij aanhoudende droogte zijn problemen helaas niet helemaal te voorkomen. Hieronder vindt u een greep uit de maatregelen die te verwachten zijn bij (aanhoudende) droogte.

Water vasthouden

Het waterschap houdt het water in droge perioden zoveel mogelijk vast in beken en sloten met behulp van stuwen. Vispassages worden soms afgesloten om te voorkomen dat het beperkte water dat er in die beken nog is, wegstroomt via de vispassage.

Onttrekkingsverboden

Wanneer het waterschap merkt dat bij langdurige droogte het waterpeil in sloten en beken zakt, kan het verboden worden om water uit deze sloten en beken te halen om bijvoorbeeld landbouwgrond te beregenen. Dat noemen we een onttrekkingsverbod uit oppervlaktewater. Het waterschap wil verdere daling van het waterpeil voorkomen en voldoende voorraad behouden voor de warme en droge periode die nog wordt verwacht. Door lage waterstanden kan er namelijk schade aan oevers en kaden worden aangericht. Daarnaast is er kans op verslechtering van de waterkwaliteit doordat door de hoge buitentemperatuur het water opwarmt. Hiervoor bevat het minder zuurstof en dat is dodelijk voor planten en dieren.

Er zijn twee verschillende verboden voor de onttrekking van oppervlaktewater. Een verbod grasland betekent dat het onttrekkingsverbod geldt voor de beregening van grasland uit oppervlaktewaterlichamen. Het totaalverbod wil zeggen dat er een totaal onttrekkingsverbod uit oppervlaktewaterlichamen is.

Bekijk hier de kaart met de actuele situatie.

Naast het onttrekken van water uit oppervlaktewater (bijvoorbeeld sloten en beken) kan er ook grondwater worden onttrokken voor het beregenen van grond. Voor verschillende gebieden in Brabant gelden beperkingen ten aanzien van het beregenen van grasland met grondwater. Dit betreft de beregeningszones waar nog een vergunningsplicht geldt. Hier mag grasland in juni en juli niet beregend worden tussen 11:00 en 17:00 uur (urenverbod). In extreem droge jaren kan voor graslandberegening de 5%-regeling van kracht worden; grasland mag dan wel in juni/juli tussen 11 en 17 uur beregend worden. Deze regeling was van 8 tot 17 juli 2018 van kracht. Nu niet meer. Dit betekent dat tot 1 augustus 2018 overdag tussen 11.00 en 17.00 uur grasland niet beregend mag worden met grondwater.

Voor meer informatie over onttrekkingsverboden kunt u terecht op de pagina 'Onttrekkingsverboden'. 

Water aanvoer

Vanuit het Hollands Diep en de Markvlietboezem kan het waterschap de polders van extra water voorzien. Is er te weinig water in de Markvlietboezem dan wordt dit aangevuld met water uit het Wilhelminakanaal. Het is belangrijk om de Markvlietboezem goed te blijven doorspoelen om de groei van blauwalg te voorkomen.

Schutbeperking

Bij de bediening van sluizen gaat veel water verloren. In extreme gevallen of een bepaalde samenloop van omstandigheden kan het soms nodig zijn om sluizen te schutten. Hierbij worden de sluisdeuren alleen geopend als er boten langs willen. Op deze manier wordt zo min mogelijk water verloren.

Extra dijkinspecties

De afgelopen weken zijn de dijken extra gecontroleerd op scheuren. Door middel van deze inspecties houdt het waterschap de eventuele scheuren in de klei goed in de gaten. Ook is er op sommige dijken een verbod op grazen ingesteld.

Wat kunt u zelf doen?

U kunt zelf ook uw steentje bijdragen. In tijden van droogte is het belangrijk dat u zuinig omgaat met (kraan)water. Probeer het sproeien van de tuin tot een minimum te beperken. U kunt als het weer wat koeler en natter is ook maatregelen nemen om uw tuin koeler en watervriendelijk te maken. Haal de tegels eruit en zet plantjes erin. Schaf een regenton aan voor de opvang van water en gebruik dit water in tijden van droogte om de planten water te geven. Of breng vijvers, gootjes of hoogteverschillen aan in de tuin. Zo wordt het riool minder belast. Daarnaast bieden bomen schaduw, verkoeling en nemen ze veel water op.

Het waterschap stimuleert gezamenlijke initiatieven op dit gebied samen met de andere Brabantse waterschappen en de provincie Noord-Brabant met het Buurtnatuur- en Buurtwaterfonds. Bekijk de mogelijkheden op: https://www.cultuurfonds.nl/fonds/buurtnatuur-en-buurtwaterfonds-noord-brabant. Scholen die hun plein gezond, klimaatbestendig en natuurlijk avontuurlijk willen maken, kunnen een aanvraag doen bij de regeling Schoolpleinen van de Toekomst. Scholen met een goed plan voor aanleg, onderhoud en inpassing in de lessen, kunnen een aanvraag doen voor een bijdrage tot maximaal €14.000.

Blauwalg

Blauwalgen komen van nature voor in zoet water en zijn in principe altijd aanwezig. Onder bepaalde omstandigheden kan een explosieve groei van blauwalgen optreden. De bacterie is pas schadelijk als er teveel van is. Er ontstaat dan een groene laag op het water. Bekijk het actuele overzicht waar blauwalg is aangetroffen op www.brabantsedelta.nl/blauwalg.

Botulisme

Botulisme is een besmettelijke vorm van voedselvergiftiging waaraan vooral watervogels en vissen sterven. De bacterie die botulisme veroorzaakt, kan zich snel vermenigvuldigen als er dode vogels of vissen in het water liggen, of wanneer het water boven de 20 graden Celsius komt. Bekijk het actuele overzicht waar botulisme is aangetroffen op www.brabantsedelta.nl/botulisme.

  • Ziet u dode of naar zuurstof happende vissen? Geef dit aan ons door via het contactformulier

Zwemwater

Met deze heerlijke temperaturen is een verfrissende duik meer dan welkom. Maar let wel op!

Het waterschap adviseert om te zwemmen in gecontroleerd buitenwater. Mocht u willen zwemmen in sloten beken, pas op. Door de lange droogteperiode en het warme weer wordt het water in sloten en beken steeds minder fris. Zoek bij twijfel altijd een andere zwemplaats!

  • Check op www.zwemwater.nl of op de zwemwater app of het water veilig is om te zwemmen.

Vraag & antwoord

Heeft u nog vragen over droogte? Wij helpen u graag verder. Bekijk hiervoor eerst onze veel gestelde vragen en antwoorden.

Aanvullende informatie

Heeft u vragen hierover? Vul dan ons online contactformulier in of bel T 076 564 10 00.