Ruim 2600 mensen onderzochten deze zomer, alleen of met het hele gezin, de kwaliteit van kleine wateren zoals slootjes, vennen, vijvers, grachten en kleine plassen in Nederland. Dit in het kader van het grote burgeronderzoek ‘Vang de Watermonsters’ van Natuur & Milieu, de ASN Bank, zeven Nederlandse waterschappen waaronder Brabantse Delta en de Unie van Waterschappen. 1 op de 5 van de onderzochte wateren is van goede kwaliteit, laten de vandaag gepresenteerde  resultaten zien. Tachtig procent heeft een matige tot slechte kwaliteit.

‘Waterschappen hebben de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in het verbeteren van de waterkwaliteit. De resultaten van ‘Vang de watermonsters’ laten echter zien dat we met alle waterpartners, van waterschappen, gemeenten, drinkwaterbedrijven, provincies, tot landelijke overheid, nog voor een enorme opgave staan. Zorgen voor schoon water moet, dat lukt alleen samen’, aldus Sander Mager, bestuurslid van de Unie van Waterschappen. Rob van Tilburg van Natuur & Milieu vult aan: ‘Het is het leefgebied van vogels, insecten, vissen en planten. We genieten er dagelijks van. Maar door vervuiling loopt de biodiversiteit gevaar en wordt onze drinkwaterzuivering steeds moeilijker en duurder. Er is dringend actie nodig.’

Iedereen kan helpen

Er wordt al hard gewerkt om op veel meer plekken schoon en gezond water te realiseren. ‘Maar met de resultaten van dit burgeronderzoek wordt een duidelijk signaal afgegeven, het moet op veel plekken echt beter. Daarvoor moeten alle partijen, van gemeentes tot bedrijven tot de overheid beter samenwerken. Iedereen, ook burgers, bedrijven en boeren, kan zijn steentje bijdragen voor goed water, want oorzaken zijn industriële lozingen, bemesting in de landbouw, onjuiste inrichting, riooloverstortingen, medicijnresten, enzovoort’, aldus van Tilburg.

Gezond water is van levensbelang voor mens en dier. De waterschappen spelen daarbij een belangrijke rol voor wat betreft beheer, onderhoud en inrichting. Zo werkt waterschap Brabantse Delta samen met de Vereniging Markdal aan het verbeteren van de natuurwaarden in dit mooie gebied ten zuiden van Breda. Er wordt ruimte gemaakt voor natuur en water, goed wonen, werken en recreëren. Ook is er achter de rioolwaterzuivering Nieuw-Vossenmeer een waterharmonica aangelegd om het gezuiverde rioolwater verder in kwaliteit te verbeteren voordat het in de aanliggende sloot wordt gelaten. 

Op zoek naar waterdiertjes in potje slootwater

Burgeronderzoek en wetenschappelijke controlemetingen 

Burgeronderzoekers onderzochten zelf met een meetkit en online instructies de ecologische toestand van een klein water in zijn of haar buurt.  Een watertje van goede kwaliteit is onder meer helder, er zijn verschillende soorten waterplanten en diverse waterdieren. De resultaten van het burgeronderzoek wijzen uit dat 57% van de onderzochte wateren slecht scoort (troebel, kroos, algen), 23% matig (tekenen van vervuiling) en 20% van goede kwaliteit is (helder water, ondergedoken planten). Uit de wetenschappelijke controlemeting blijkt dat, als ook stikstof en fosfaat worden meegenomen, maar liefst 87% van de wateren slecht scoort. Stikstof en fosfaat horen van nature thuis in water, maar door bijvoorbeeld mest en riooloverstortingen kan de concentratie hoger zijn. In dat geval kunnen veel plant- en diersoorten die oorspronkelijk in en rond het water voorkomen niet meer gedijen.