Aanpak
Het waterschap wil de ecologische waterkwaliteit verbeteren in de Bovenmark. Daarvoor is uiterlijk in 2027 vier kilometer beekherstel nodig. Dat betekent onder andere de aanleg van kronkelende nevengeulen (meanders) en een plas-draszone op de plek van de huidige stuw Blauwe Kamer.
Het water kan daardoor zonder belemmeringen verder stromen. Dat is gunstig voor de waterkwaliteit. De voorgenomen maatregelen zorgen er ook voor dat vissen zonder hindernissen stroomopwaarts kunnen zwemmen.
Onderdeel van de herinrichting is ook de aanleg van ongeveer 150 hectare nieuwe natuur. Die draagt bij aan het Natuurnetwerk Brabant (NNB). Bestaande landbouwgrond wordt omgevormd tot zogeheten kruidenrijke graslanden, natte weiden, kleine bosjes langs het water en plas-draszones. Hierdoor helpt de provincie de biodiversiteit in het Markdal te verbeteren.
Resultaat
Door de maatregelen werkt het waterschap aan gezond water en daarmee aan de doelstellingen van de Kaderrichtlijn Water. Het Markdal wordt ook robuuster. Dat is nodig om de piekbuien, die steeds vaker voorkomen, op te kunnen vangen. Langs de Bovenmark en straks ook langs de nevengeul ontstaat meer ruimte om water tijdelijk ‘te parkeren’. De waterstanden kunnen daardoor na hevige regenval en hoge afvoeren lokaal en tijdelijk stijgen.
Wat merk je er de komende periode van?
Voor de zomer van 2026 publiceert het waterschap het Ontwerp-projectbesluit. Dit is de formeel juridische en planologische procedure om het project Markdal-Noord uit te kunnen gaan voeren. Het DO vormt hier de basis voor. Op dit Ontwerp-projectbesluit kunnen belanghebbende zienswijzen indienen.
Heb je een vraag of wil je meer informatie over dit project?
Neem contact op met Rens van Hoek, omgevingsmanager van het project. Je kunt hem telefonisch of per mail bereiken.
Plangebied
Het project voor de herinrichting van Markdal-Noord betreft het gedeelte van het Markdal vanaf de stuw Galder tot de stuw Bieberg. Dit gebied noemen we Markdal-Noord omdat het waterschap bovenstrooms, vanaf de Belgische grens tot aan de stuw Galder, al werkzaamheden heeft uitgevoerd onder de naam Markdal-Zuid.
Informatieplatform
Naast de publieksgerichte projectpagina op de website is er voor het project Markdal-Noord een apart informatieplatform beschikbaar. Daarop staat specifieke informatie over het Definitief Ontwerp.
Impressie plangebied Markdal-Noord
Maatregelen Markdal-Noord
Het belangrijkste doel van de herinrichting van het Markdal is het verbeteren van de (ecologische) waterkwaliteit. Daarvoor is het in de eerste plaats belangrijk dat het water vrij kan stromen. Zonder belemmeringen dus. Vissen en andere waterdieren kunnen daardoor makkelijk heen en weer zwemmen door de beek. In totaal gaat het om ruim 4 kilometer beekherstel en de aanleg van ongeveer 100 hectare nieuwe natuur.
Nieuwe Vrijstromende Mark
Het waterschap legt vanaf de stuw Galder stroomafwaarts verschillende meanders aan naast de huidige loop van de Bovenmark. Die meander noemen we de Nieuwe Vrijstromende Mark.
In het zuidelijke deel van het Markdal ligt die vrijstromende Mark al. De huidige Bovenmark krijgt de functie van Hoogwatergeul en is bedoeld om overtollig water af te voeren, bijvoorbeeld na hevige regenval.
Door het laten kronkelen van het water ontstaan er verschillen in stroomsnelheden. In combinatie met begroeiing langs het water zorgt dat voor temperatuurverschillen en schuilmogelijkheden voor insecten en andere waterdieren.
Op een aantal plekken sluit de Nieuwe Vrijstromende Mark aan op de Hoogwatergeul om even verderop weer een eigen loop te krijgen. Dat is onder andere het geval ter hoogte van de kruising met de rijksweg A58.
Moeraszone
Halverwege tussen de stuw Galder en Landgoed Bouvigne ligt de stuw Blauwe Kamer. Met een stuw regelt het waterschap het waterpeil op de beek. In het ontwerp voor Markdal-Noord haalt het waterschap de stuw weg en legt het op die plek een moeraszone aan. Door de natuurlijke omgeving en inrichting van deze zone krijgen de planten en het waterleven een extra impuls. Het water krijgt daardoor meer ruimte. Het moeras vormt ook een buffer om bij hoge afvoeren water langer vast te houden.
Oplossen knelpunten vismigratie
Met het weghalen van de stuw Blauwe Kamer en het doortrekken van de Nieuwe Vrijstromende Mark heft het waterschap twee belemmeringen op voor vissen om vrij stroomopwaarts te zwemmen.
Ten noorden van de moeraszone, ter hoogte van Bouvigne en de Bieberg is het Markdal in de jaren 90 al aangepast. Ter hoogte van de Bieberg verbindt het waterschap enkele oude meanders met elkaar.
Recreatie
In het ontwerp staan ook (nieuwe) routes ingetekend voor wandelaars en fietsers. Voor een deel lopen die over bestaande routes. Op een paar plekken wordt die route omgeleid of verandert een fietspad in een wandelpad. Op een aantal plekken plaatst het waterschap bruggetjes over onder andere de Nieuwe Vrijstromende Mark en bij de nieuwe loop van de Chaamse Beek.
Nieuwe natuur
In het Markdal wisselen straks graslanden en bospercelen elkaar af. Op sommige plekken zorgen de bossen voor schaduw op de Nieuwe Vrijstromende Mark. Zo ontstaan er temperatuurverschillen in het water wat weer een positieve invloed heeft op de waterkwaliteit. De natuurlijke inrichting moet uiteindelijk ook het leefgebied van de otter verbeteren.
Interregproject Otter over de grens
Verschillende Vlaamse en Nederlandse organisaties werken samen om het leefgebied van de otter aan beide zijden van de grens te vergroten en de leefomstandigheden te bevorderen. Hierdoor worden de otterpopulaties, die al elders in Nederland, België en daarbuiten leven, met elkaar verbonden.
Planning
Aan dit overzicht kunnen geen rechten ontleend worden.Maart 2026
Vaststellen Definitief Ontwerp
Juni 2026
Ontwerp-projectbesluit
Bestuurlijke behandeling met mogelijkheid om zienswijzen in te dienen
Najaar 2026
Vaststelling Definitief Projectbesluit
Vaststelling projectbesluit door waterschap en provincie. Start vergunningentraject.
Eind 2026/begin 2027
Realisatie herinrichting Markdal-Noord
Uitvoeringsfase van het project
