Vismigratie
Vissen trekken van gebied naar gebied om zich voort te planten, om op te groeien, te overwinteren en om voedsel te vinden. Vissen komen op trekroutes soms obstakels tegen zoals een stuw, gemaal of terugslagklep. Het waterschap heeft in dit project al een aantal van deze obstakels aangepast zodat vissen door kunnen zwemmen en niet meer gehinderd worden. Dit is goed voor de verscheidenheid aan vissen in onze wateren.
In uitvoering: aanleg vispassage naast gemaal Tonnekreek
Het gemaal Tonnekreek in Klundert is een belangrijke hindernis voor vissen die tussen het Hollands Diep en de Brabantse wateren zwemmen. Daarom bouwen we naast het gemaal een vispassage. We maken een doorgang door de dijk met aan het uiteinde een vislift up. Deze vislift up werkt als een soort sluis en zorgt ervoor dat vissen makkelijk en veilig van hoog naar laag water (en andersom) kunnen zwemmen.
Planning
In april 2026 starten we met de werkzaamheden. Aannemer De Kuiper Infrabouw uit Hardinxveld-Giessendam voert het werk in opdracht van het waterschap uit. We werken in fases. We verwachten dat het grootste deel van de werkzaamheden voor de zomervakantie van 2026 klaar is.
Omleidingsroute
Tijdens de werkzaamheden is de Oostdijk ter hoogte van het gemaal afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Langs de route staan borden die de omleiding duidelijk aangeven. De omleidingsroute loopt via de Oostmiddelweg, Noordlangeweg, Tonsedijk en Buitendijk West. Fietsers en ander langzaam verkeer kunnen de locatie blijven passeren via een tijdelijke fietsverbinding. Zij hoeven dus niet om te rijden.
Resultaat
Dankzij de vislift up kunnen vissen straks weer veilig en vrij zwemmen tussen het Hollands Diep en de Brabantse wateren. Met de aanleg van deze vispassage leveren wij een bijdrage aan het herstel van ecologische verbindingen, het versterken van biodiversiteit en het de doelen van de Europese Kaderrichtlijn Water.
Subsidie
Dit project wordt mogelijk gemaakt met financiering vanuit Groen Ontwikkelfonds Brabant BV (provincie Noord-Brabant) en Rijkswaterstaat.
Volg de vissen
Kijk mee hoe vissen, een kreeft en zelfs een pad hun weg vinden door vispassages. In onze YouTube-playlist over vismigratie zie je deze bijzondere trektochten in beeld.
Bekijk de vismigratie-video’s op YouTube
De locaties die klaar zijn en die nog aangepast moeten worden zie je op de kaart.
Bekijk de locaties op de kaart
Aanpak
De komende tijd gaat het waterschap aan de slag met de onderstaande 2 obstakels voor vissen. Deze moeten in 2027 vispasseerbaar zijn.
- Gemaal Tonnekreek - gemeente Moerdijk: in uitvoering van april tot en met juli 2026
- Gemaal Keizersveer - gemeente Geertruidenberg: in uitvoering van juli tot en met oktober 2027
De volgende stuwen, gemalen en terugslagklep zijn al vispasseerbaar gemaakt:
- Stuw Reuverlaan/Dalum - gemeente Tilburg
- Stuw Dalumdreef/Spoorbaan - gemeente Tilburg
- Stuw Vermeer/Aanwas - gemeente Woensdrecht
- Stuw Schenkeldijk - gemeente Woensdrecht
- Stuw Schenkeldijk 1 - gemeente Woensdrecht
- Stuw Breede Gat/Zuidlangeweg - gemeente Moerdijk
- Terugslagklep Langewater - gemeente Bergen op Zoom
- Gemaal de Pals - gemeente Bergen op Zoom
- Gemaal Zoutesluis - gemeente Steenbergen
- Stuw Rolafseweg - gemeente Steenbergen
- Stuw Dongedijk - gemeenten Dongen/Oosterhout
- Stuw Groenendijk - gemeenten Dongen/Oosterhout
- Stuw Witte Brug - gemeenten Dongen/Oosterhout
- Stuw Rekken - gemeente Gilze en Rijen
Nieuwe innovatie toegepast: Vislift de Rekken
Om stuw de Rekken in de Donge vispasseerbaar te maken is een vislift geplaatst. De vislift is grote ronde bak met kamertjes met een luikje. De vissen zwemmen vanuit het lage water daarin en kunnen met de klok mee door de verschillende kamertjes van het apparaat zwemmen. Op deze manier zwemmen de vissen langzaam omhoog om via een buis aan de andere kant van de stuw te komen.
Wat merk jij ervan?
Stuwen, gemalen en terugslagkleppen zijn belangrijk voor het regelen van de hoogte van het water, het waterpeil. Hier wordt in dit project rekening mee gehouden. Het waterschap maakt in 2026 de gemalen Tonnekreek en Keizersveer vispasseerbaar.
Voor de vispassages bij de gemalen is op 20 december 2023 het projectplan Waterweb vastgesteld. Deze zijn te bekijken via:
Bekendmaking definitief projectplan vispassage gemaal Tonnekreek- gemeente Moerdijk
Bekendmaking definitief projectplan vispassage gemaal Keizersveer - gemeente Geertruidenberg
Heb je een vraag?
Wil je iets vragen of doorgeven stuur dan een mail naar vismigratie@brabantsedelta.nl
Samenwerking
Waterschap Brabantse Delta is partner van de Wereld Vismigratie dag. Bekijk de website van de Wereld Vismigratiedag.
Subsidie
Het project wordt mogelijk gemaakt door Europese POP3 subsidie, financiering vanuit Groen Ontwikkelfonds Brabant BV, financiële steun van de provincie Noord-Brabant en Rijkswaterstaat.
Het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) is het financieringsinstrument van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) waarmee plattelandsontwikkelingsstrategieën en ‑projecten worden ondersteund. Het maakt deel uit van de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF). Meer informatie is te lezen op de website van van de Europese Commissie. Ga naar de website over de ELFPO.
In de media
Filmpje op NU.nl (september 2025): 'Broertje' van de visdeurbel geopend: dit is de vissentrap | NU.nl
Filmpje ZuidWest TV: https://youtu.be/spVdwT_tlak
Artikel in BNdeStem: Sluizen en stuwen worden visvriendelijk: ‘Vissen zitten al jaren in lockdown en wij gaan ze bevrijden’ | Bergen op Zoom | pzc.nl
Artikel in BNdeStem: Brabantse Delta maakt West-Brabantse gemalen en stuwen visvriendelijk | Bergen op Zoom | bndestem.nl
Artikel in BNdeStem: Aal en stekelbaars eindigen in West-Brabant straks niet meer als sushi | Bergen op Zoom | bndestem.nl
