Winterschool: een nul-risicosamenleving bestaat niet

Op maandag 23 februari vond op Landgoed Bouvigne de eerste editie van de Winterschool van dit jaar plaats. Bestuurders, collega’s en externe partners gingen met elkaar in gesprek over een actuele en urgente vraag: hoe gaan we om met een waterbom?

Aanleiding: kwetsbaarheid bij extreme regenval

De bijeenkomst vond plaats naar aanleiding van de publicatie van de Bovenregionale Stresstesten. Daarnaast concludeerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat Nederland onvoldoende is voorbereid op extreme regenval. De gevolgen blijven niet beperkt tot wateroverlast. Ook vitale infrastructuur, bereikbaarheid en het functioneren van onze samenleving kunnen onder druk komen te staan.

Gevolgen voor vitale infrastructuur

Stefan Jak van ProRail liet zien wat een extreme bui betekent voor het spoor. Wanneer spoorbanen onder water komen te staan of tunnels vollopen, valt het treinverkeer stil en sluiten overwegen. Dat heeft directe gevolgen voor de bereikbaarheid in de regio.

Anne-Marie Hitipeuw-Gribnau van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat plaatste dit in een landelijke context. Volledige bescherming tegen alle extremen is niet realistisch en niet betaalbaar. Het vraagt om duidelijke keuzes, bijvoorbeeld over waar en hoe we bouwen en investeren.

Samenhang tussen wateroverlast en droogte

Ferdinand Diermanse van Deltares benadrukte dat maatregelen tegen wateroverlast niet los kunnen worden gezien van droogte. Klimaatadaptatie vraagt om systeemdenken en om samenwerking over grenzen heen. Waterschap Brabantse Delta werkt hier onder andere aan via grensoverstijgende stresstesten.

Samen voorbereiden en oefenen

Joris Bengevoord, dijkgraaf van waterschap Brabantse Delta, gaf aan dat het waterschap inzet op oefenen en voorbereiding, maar dat deze opgave alleen kan slagen in nauwe samenwerking met partners.

Maarten Verkerk, programmamanager Water en Bodem bij de Provincie Noord-Brabant, onderstreepte dat oefenen helpt om niet alleen directe schade, maar juist ook de gevolgen voor andere sectoren inzichtelijk te maken.

Steven Adriaansen, burgemeester van de Gemeente Woensdrecht, bracht het lokale perspectief in. Een weerbare samenleving ontstaat wanneer inwoners weten wat zij zelf kunnen doen. Door kwetsbare doelgroepen actief op te zoeken en het gesprek aan te gaan, groeit het bewustzijn en de bereidheid om te handelen.

Belangrijkste inzichten

De avond maakte duidelijk dat een nul-risicosamenleving niet bestaat. Het vraagt om realistische keuzes, goede samenwerking en voorbereiding vóórdat een crisis zich voordoet. Daarnaast is heldere communicatie met concreet handelingsperspectief voor inwoners essentieel.

We kunnen risico’s niet volledig uitsluiten. Wel kunnen we ons samen beter voorbereiden.